ELEKTRİKLİ OTOMOBİL (FRANSA)

EKO BLOG 1

I [Elektrikli otomobilin bazı bakımlardan ekolojik yararları olacağı konuşulup duruyor.  Bununla birlikte dün yayımlanan bir gazete yazısı bu iyimser yaklaşımı az buçuk frenledi.  Fransa’da haftada bir yayımlanan, keskin mizah duygusuyla dikkat çeken, ama bu arada başka yayın organlarında pek yer almayan çarpıcı araştırmalara, saklı kalmış bilgilere de yer veren “Le Canard enchaîné” gözden kaçmış yeni bir raporun elektrikli otomobil konulu içeriğini duyurdu.  Bu raporun mevcudiyetini, daha sonra, Çevre Bakanı kabul etti.]

Ekoloji Bakanlığına bağlı ve ciddi araştırmalarıyla tanınan Ineris (Endüstriyel Çevre ve Riskler Enstitüsü) yeni raporunda elektrikli otomobilin bazı tehlikelere kapı açtığını saptıyor.  Bu araçlarda (şu anda) kullanılan “lithium”lu bataryaların bazı sakıncaları var.  Yapım sırasında bulaşabileşecek çok ufak madeni parçacıklar beklenmedik anlarda kısa devre yaratabiliyor.  Bu da yangına ya da patlamaya yol açan ısınmalara neden oluyor.  Bu anlamdaki birkaç olay ABD’de gözlemlendi ve birinde 700 kadar kişiyi belli bir alandan hızla uzaklaştırmak gerekti.  Bataryaların alev alması durumunda ne yapılması gerektiği (örneğin su kullanıp kullanmama) konusunda fazla bilgi ve deneyim yok şu anda.  Lithium suyla temas ettiği zaman şiddetli bir tepki veriyor ve hemen alev alan bir gaz salıyor.

Dikkat çeken başka sakınca olasılıkları da var.  Örneğin bataryalarını evlerinde dolduran kimseler, kendi elektrik bağlantılarının uygunsuzluğundan kaynaklanan sorunlar yaşıyorlar.  Öte yandan, bu tür araçların kullanımını kolaylaştırmak için bataryaların bazı merkezlerde (araçtakinin verilerek bir başkasının alınması gibi) değiş tokuş yapılması söz konusu.  Ama acaba başka birinin bu merkeze bırakmış olduğu batarya ne ölçüde güvenilir durumda?

Bu bakımdan, Birleşmiş Milletler’in başlatmış olduğu bataryaların standardizasyonu çalışmasının mutlaka desteklenmesi gerekiyor.  Ama ne var ki, araç yapımcıları hızla bu alana girmekteler.  Örneğin Paris Belediyesi, daha önce büyük başarıyla gerçekleştirdiği “Vélib” (kamuya açık bisiklet kiralama sistemi) benzeri “Autolib”, yani otomobil kiralama sistemini önümüzdeki Aralık ayında uygulamaya koyacak.  Bu sistemde binlerce elektrikli otomobil kullanılacak.  Otomobil fabrikalarının bu alandaki uluslararası anlaşmaları, ya da standart geliştirmelerini beklemeye niyetleri yok gibi duruyor.

Bununla birlikte Ekoloji Bakanlığı (adı geçen rapordan esinlenerek) 20 Haziran’da kendi elektronik sitesinde kapalı otopark işleticilerine seslenen bir uyarı yaptı.  Elektrikli araçların belli koşullarda zehirli gaz çıkarabildiğini ifade eden uyarıda, otoparklarda bu tür araçların yan yana konulmaması gerektiği, aralarında 15 metrelik mesafe bulundurulmasının iyi olacağı önerildi.  [Jean-Michel Thénard, Le Canard enchaîné, 22.6.2011]

***
II Michel Armand Bilimsel Araştırma Ulusal Merkezi’nin (CNRS’in) bölüm başkanlarından biri.  Kurumdaki arkadaşlarının “dahi” diye tanımladığı Arman saygın bir elektro-kimyacısı.  Özellikle bataryalar üzerindeki çalışmalarıyla tanınıyor ve 150 patent sahibi.  Armand 2010 Haziran’ında Kanada’daki bir bilimsel toplantıda yaptığı konuşmada lithiumlu bataryaların ciddi tehlikeler taşıdığını, bunun yerine demir fosfatı temelli bataryaların mutlaka tercih edilmesi gerektiğini söylemişti.
       
Bu konuşma elektrikli otomobille ilgilenen çevrelerde bir skandal yarattı.  Çünkü lithium Fransa, Japonya ve bir ölçüde de ABD’deki (General Motors gibi) imalatçı firmaların tercih etmiş olduğu teknolojiydi.  (Örneğin Renault bu tür elektrikli otomobilleri yıl sonuna doğru büyük sayıda piyasaya sürme çabası içindeydi.  Armand’ın iddiasının halk arasında duyulması pazarlama çalışmalarını ve satışları ciddi oranda etkileyebilirdi.)  Çin’deki ve ABD’deki diğer firmalar ise demir fosfatı üzerinde çalışıyorlardı.

Armand o konuşmasından sonra ağır baskılar altında kaldı.  Çalıştığı kurumdan sert uyarı geldi.  Öte yandan da emeklilik yaşından sonra araştırmalarına devam etme olanağı sağlayacak statü de verilmedi.  Armand gözü kara biçimde kavgasına devam ediyor.  Bazı gelişmeler de ona adeta hak verdiriyor.  Örneğin Paris’te 27 Haziran’da posta idaresine ait elektrikli bir posta dağıtım aracı birden alev alırverdi.  Öte yandan Ekoloji Bakanlığı yeraltı otoparklarında elektrikli otomobillere ayrılacak yerler hakkında bir genelge yayımladı.  [Stéphane Foucart,  Le Monde, 29.6.2010]

[Gazetenin yazısı teknik ayrıntılarla devam ediyor.  Ayrıca Armand’ı destekleyen bilim insanlarının görüşlerine yer veriyor.  Bunun yanında imalatçı firmaların yatıştırıcı tepkilerini de aktarıyor.  Elektrikli otomobilin büyük hızla gelişmesi beklenen bugünkü ortamda, bu konunun firmalar arası, hatta devletler arası ciddi kapışma ve itişmelere neden olacağı düşünülebilir, deniliyor yazıda.]

ELEKTRİKLİ OTOMOBİL VE EKOLOJİ

Elektrikli otomobilden söz ediliyor da, elektriğin petrol, kömür, gaz gibi fosil yakıtlardan ve nükleer süreçten üretildiği görmezliğe getiriliyor.  Elektrikli otomobil gaz salmıyor deniyor da, ADEMA’nın (Çevre ve Enerji Ajansı’nın) Temmuz 2009 tarihli notunda belirttiği gibi, üretimi sırasında salınan önemli miktardaki gazlar unutuluyor.  […]  Günün birinde dünyadaki herkesin bugün Avrupa’daki düzeyde (yani 1.000 kişiye 600 araç düşercesine) otomobil sahibi olacağını düşünürsek, bugün trafikte olan 1,2 milyar aracın 3,9 milyara varacağını görebiliriz.  Bunun ekolojik sonuçlarını düşünebiliyor muyuz?  [Hervé Kempf, Le Monde, 6.10.2010]

Publicité